محمد رضا واليزاده معجزى
80
تاريخ لرستان ( روزگار پهلوى ) ( فارسى )
[ جمعآورى ] اسلحه و ماليات موجب فقر و تهيدستى اين مردم شد . آنها گوسفند را در مقابل پنج ريال الى يك تومان « 1 » و گاو را در مقابل پانزده ريال الى دو تومان در عوض ماليات برمى داشتند و بنابراين ديگر چيزى براى آنها نماند . آنها در برد العجوز سرما و عين الفصل زمستان با پريشانى دست به گريبان شدند و در اطراف و اكناف لرستان پراكنده و عده كثيرى به شهر خرمآباد مهاجرت [ كردند ] . آنان كه نيروى كار و فعاليت داشتند به عملگى مشغول [ شدند ] و جمعى در خانهها به نوكرى پرداختند و پسران و دختران نابالغ در خانهها به عنوان خانه شاگرد استخدام گرديدند و ناتوانها در اطراف خانهها به تكدى اشتغال ورزيدند . چون اهل خرمآباد بالفطره مردمانى رئوف هستند ؛ نگذاشتند آنها از ميان بروند . همان اشخاص الان در خرمآباد خودشان و اگر مرده باشند اولادشان همگى به ثروت و نعمت رسيده داراى رفاه كامل و زندگانى آبرومند و حتى جمعى « 2 » به تموّل سرشار و تعيّن چشمگير رسيدهاند . خدا گر ز حكمت ببندد درى * ز رحمت گشايد در ديگرى بلى روزگارى شرارت جمعى نادان موجب شد كه خانوادهها به خاك سياه نشانده شوند . ولى امروز كه مردم باسواد و تربيت شده مىباشند ، مىبينيم كه همان اشخاص يا فرزندانشان [ به خاطر علماندوزى و در فرهنگ اجتماعى ] به ثروت و آسايش كامل رسيدهاند و براى نادانى و جهالت [ . . . كسانى ] كه با دست خود كاخ سعادت خود را واژگون مىساختند ؛ افسوس مىخورند . در اينجا مهر على خان امير منظم را با سرهنگ گيگو و اردوهايشان در ميان ايل بيرانوند به حال خلع السلاح مىگذاريم و مىرويم سروقت دو قهرمان مهم اين داستان - شيخ على خان ملقب به امير العشاير و غلامعلى خان معروف به امير همايون . شيخ على خان امير العشاير و حسين خان سردار اشرف توقيف شدند شيخ على خان در نخستينبار كه از چمانجير كرهگاه به خرمآباد آمد و نزد امير احمدى رفت ، در قبال اين كار شير محمد خان ايلخانى سگوند و مجد السلطان از طرف امير احمدى بعنوان گروگان قبلا به خانه او فرستاده شد [ ه بودند ] . امير احمدى براى جلب اعتماد و اطمينان مشاراليه به وى مأموريت داد كه جهت خلع سلاح ميان ايل بيرانوند برود . مشار اليه كه اين مأموريت را به منزله مفتاحى جهت گشودن قلب فرمانده نيرو به مثابه مقدمه پيشكارى لرستان مىدانست ، به محض مراجعت به چمانجير و ورود ميان قيطول مشغول جمعآورى
--> ( 1 ) . اصل : يك تومان الى پنج ريال . ( 2 ) . اصل : جمع .